Zmiany w ustawie o wychowaniu w trze德o軼i poprzednia strona

W dniu 27 kwietnia 2001 r. zosta豉 ostatecznie uchwalona i nast瘼nie podpisana przez Prezydenta RP nowelizacja ustawy o wychowaniu w trze德o軼i i przeciwdzia豉niu alkoholizmowi.

Wi瘯szo嗆 wprowadzonych zmian obowi您uje po up造wie 14 dni od dnia jej og這szenia, czyli ju od 28 czerwca 2001 r. (Dz. U. 60 poz. 610 z 13 czerwca 2001). Nieco d逝窺ze, bo 3-miesi璚zne vacatio legis dotyczy nowych przepis闚 zwi您anych z reklam i promocj napoj闚 alkoholowych. Od 1 stycznia 2002 roku wchodz w 篡cie regulacje dotycz帷e informowania o sponsorowaniu imprez masowych (sportowych, muzycznych) przez producent闚 i dystrybutor闚 napoj闚 alkoholowych, za nowa definicja napoju bezalkoholowego (zamiast dotychczasowego poni瞠j 1,5% b璠zie poni瞠j 0,5%) zacznie funkcjonowa dopiero po up造wie 12 miesi璚y od dnia og這szenia ustawy.

Zgodnie z now ustaw dozwolona b璠zie reklama piwa alkoholowego (ju bez mrugania okiem) w radiu, telewizji, kinach i teatrach, ale tylko mi璠zy godzinami 23.00 a 6.00 rano, a tak瞠 w gazetach i czasopismach, z wyj徠kiem ich ok豉dek. Zabroniona b璠zie reklama wszystkich napoj闚 alkoholowych na billboardach oraz na innych sta造ch i ruchomych powierzchniach wykorzystywanych do reklamy. Reklama piwa nie b璠zie mog豉 by prowadzona poprzez budowanie skojarze z atrakcyjno軼i seksualn, wypoczynkiem, sportem, nauk, prac czy te zdrowiem. Jedn z najwa積iejszych zmian w tym zakresie jest tak瞠 zakaz reklamy i promocji produkt闚 oraz us逝g, kt鏎ych nazwa, znak towarowy, kszta速 graficzny lub opakowanie wykorzystuj podobie雟two lub s to窺ame z oznaczeniem napoju alkoholowego. W praktyce oznacza to, i stosowane obecnie "chwyty" reklamowe, np. 堯dka BOLS, WTK Soplica, Fundacja Ballantine's itp., b璠帷e kryptoreklamami alkoholu, nie b璠 ju wzbudza造 瘸dnych w徠pliwo軼i czy kontrowersji w opinii 鈔odowisk prawniczych - w spos鏏 jednoznaczny b璠 traktowane jako naruszenie prawa. Przypomnijmy tak瞠, i kary za naruszenie zakazu promocji i reklamy alkoholu (zar闚no tej prowadzonej wprost, jak i reklamy po鈔edniej) wynosz - zgodnie z ustaw - od 10.000 z do 500.000 z. W tym kontek軼ie jeszcze jedna zmiana godna jest odnotowania. Samorz康y gminne oraz Pa雟twowa Agencja Rozwi您ywania Problem闚 Alkoholowych uzyska造 ustawowe prawo do wyst瘼owania przeciwko podmiotom prowadz帷ym reklam napoj闚 alkoholowych bezpo鈔ednio do s康闚 - z pomini璚iem organ闚 prokuratury - w charakterze oskar篡ciela publicznego.

W ustawie 軼i郵e okre郵ono warunki, na jakich dopuszczone jest informowanie o sponsorowaniu imprez sportowych, koncert闚 muzycznych oraz innych imprez masowych przez biznes alkoholowy. Nazwa lub znak towarowy producenta lub dystrybutora napoju, zawieraj帷ego do 18% alkoholu, mo瞠 pojawi si jedynie na zaproszeniu, bilecie, plakacie lub tablicy informacyjnej zwi您anej z dan imprez. Informowanie o sponsorowaniu w radiu i telewizji ograniczone jest wy陰cznie do podania nazwy producenta alkoholu (poni瞠j 18%), przy czym w telewizji informacja ta nie mo瞠 by prezentowana przez osob fizyczn, np. sportowca czy aktora.

Do ustawy po raz pierwszy wprowadzono r闚nie tzw. "s這wniczek", w kt鏎ym precyzyjnie zdefiniowano szereg poj耩 budz帷ych dotychczas wiele kontrowersji, np. "najbli窺za okolica punktu sprzeda篡", "reklama i promocja napoj闚 alkoholowych", "sponsorowanie".

Na szczeg鏊ne podkre郵enie zas逝guje tak瞠 zmiana kwalifikacji prawnej czynu, jakim jest sprzeda alkoholu osobom nieletnim i nietrze德ym. Dotychczas by這 to wykroczenie, zgodnie z nowymi zapisami dzia豉nie takie staje si przest瘼stwem. Co wi璚ej, samorz康y gminne - podobnie jak w przypadku reklamowania alkoholu - uzyskuj ustawowe prawo do bezpo鈔edniego kierowania do s康闚 wszystkich spraw zwi您anych z naruszeniem wspomnianego zakazu oraz wyst瘼owania w tych sprawach w charakterze oskar篡ciela publicznego. Ustawa przyznaje r闚nie specjalne uprawnienia sprzedawcom napoj闚 alkoholowych. Uzyskuj oni ustawowe prawo do 膨dania okazania przez klienta dokumentu potwierdzaj帷ego jego pe軟oletno嗆. Wspomniane przepisy tworz zupe軟ie now jako嗆 prawn w zakresie ograniczania dost瘼no軼i alkoholu dla os鏏 nieletnich. To, czy zostan skutecznie wykorzystane w praktyce, zale篡 przede wszystkim od dynamiki dzia豉nia samorz康闚 lokalnych.

Kolejna g喚boka zmiana wynikaj帷a z nowelizacji wspomnianej ustawy dotyczy trybu powo造wania oraz form dzia豉nia nowych gminnych komisji rozwi您ywania problem闚 alkoholowych. Jak wynika z analiz prowadzonych przez Pa雟twow Agencj Rozwi您ywania Problem闚 Alkoholowych, znaczna cz窷 dotychczasowych gminnych komisji zosta豉 utworzona w oparciu o tzw. parytet polityczny. Zwa篡wszy na szczeg鏊n rol oraz funkcje, jakie ma do spe軟ienia komisja, sytuacja ta wydaje si paradoksalna. Dotychczas organem powo逝j帷ym gminn komisj rozwi您ywania problem闚 alkoholowych by豉 rada gminy, obecnie - zgodnie z uchwalon nowelizacj ustawy - zadanie to przejmuje zarz康 gminy, kt鏎y jest jednocze郾ie odpowiedzialny za realizacj zada gminnego programu profilaktyki i rozwi您ywania problem闚 alkoholowych. Istnieje du瘸 szansa, i w tej sytuacji cz這nkami komisji stan si osoby odpowiednio do tego przygotowane, b璠帷e rzeczywistymi ekspertami w r騜nych dziedzinach rozwi您ywania problem闚 alkoholowych. Je郵i za w komisji znajd si osoby przypadkowe, nieprzygotowane do podejmowania zada wynikaj帷ych z ustawy, w gestii zarz康u gminy (miasta) b璠zie ich weryfikacja i ewentualne odwo豉nie. Mo積a r闚nie mie nadziej, i komisje stan si w nowej formule cia豉mi bardziej elastycznymi ni dotychczas oraz 瞠 - w cz窷ci przypadk闚 - znacznie zredukuj swoj liczebno嗆.

Opracowano na podstawie: www.parpa.pl i www.lex.pl

Eleuteria nr 46, kwiecie-czerwiec 2001

pocz徠ek strony